Web sitesi yaptırmak, ilk bakışta tasarım ve fiyat üzerinden verilen bir karar gibi görünür. Oysa yayından birkaç ay sonra işletmeleri en çok zorlayan konular nadiren tasarımdır: alan adının kimde olduğu, içeriğin kim tarafından güncelleneceği, sitenin neden yavaş açıldığı ya da hangi sayfanın talep getirdiğinin bilinmemesi. Bu yazıda web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenleri, teklif aşamasında sorulması gereken sorularla birlikte bir kontrol listesi olarak topladık.
Önce amaç: site ne iş görecek
Her şeyden önce sitenin işletmeniz için hangi görevi üstleneceğini netleştirin. Bu karar tasarımı, sayfa yapısını, teknik altyapıyı ve bütçeyi doğrudan etkiler.
- Tanıtım ve güven: Ziyaretçi sizi tanır, ne yaptığınızı anlar ve iletişime geçer. Kurumsal sitelerin çoğu bu gruptadır.
- Talep toplama: Site, teklif formu, randevu ya da arama gibi ölçülebilir bir eyleme yönlendirmek için kurulur. Reklamla desteklenen siteler genellikle bu gruptadır.
- Satış: Ürün veya hizmet doğrudan site üzerinden satılır. Bu durumda ödeme, stok ve kargo gibi konular devreye girer.
- Hizmet ve destek: Mevcut müşteriler için doküman, sipariş takibi ya da müşteri paneli sunulur.
Amaç belli olduğunda, sitenin başarısını neyle ölçeceğiniz de belli olur. "Güzel bir site" yerine "ayda gelen teklif talebi" gibi somut bir hedef, ajansla yapacağınız tüm konuşmaları daha verimli kılar.
Sahiplik ve erişim
Web sitesi projelerinde en pahalı sorunlar, işin başında birkaç cümleyle önlenebilecek sahiplik belirsizliklerinden çıkar.
Alan adı, hosting ve kaynak kod kimde kalır
Alan adı, işletmenizin internetteki adresidir ve mutlaka işletme adına kayıtlı olmalıdır. Ajans ya da çalışan adına alınmış bir alan adı, ilişki sona erdiğinde ciddi bir sorun yaratabilir. Aynı şekilde hosting (barındırma) hesabına ve sitenin kaynak koduna kimin sahip olduğu sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Teklif aşamasında şu soruları sorun:
- Alan adı kimin adına kaydedilecek?
- Barındırma hizmetini kim sağlayacak, hesap kimin adına olacak?
- Kaynak kodun ve tasarım dosyalarının kullanım hakları kime ait olacak?
- İş ilişkisi sona ererse site, veritabanı ve dosyalar size hangi biçimde teslim edilecek?
Yönetim paneli ve içerik güncelleme
Siteniz yayına girdikten sonra metinleri, görselleri, blog yazılarını ya da ürünleri kendiniz güncellemek isteyebilirsiniz. Bu durumda bir yönetim paneline ihtiyaç vardır. Ancak "yönetim paneli var" ifadesi çok farklı anlamlara gelebilir: yalnızca blog yazısı eklenebilen bir panel ile tüm sayfa içeriklerinin düzenlenebildiği bir panel aynı değildir.
Teklifte panelin kapsamını sayfa sayfa netleştirin. Hangi alanları kendiniz değiştirebileceksiniz, hangileri için ajansa başvurmanız gerekecek? Panel için kullanıcı eğitimi veriliyor mu?
Teknik temel
Ziyaretçi teknik altyapıyı görmez, ama sonuçlarını hisseder. Yavaş açılan, telefonda bozulan ya da güvenlik uyarısı veren bir site, ne kadar iyi tasarlanmış olursa olsun güven kaybettirir.
Hız ve Core Web Vitals
Sayfanın ne kadar hızlı yüklendiği, kullanıcı etkileşimine ne kadar çabuk yanıt verdiği ve yüklenirken içeriğin kayıp kaymadığı, Google'ın Core Web Vitals adını verdiği ölçütlerle değerlendirilir. Bu ölçütler hem kullanıcı deneyimini hem de arama görünürlüğünü etkiler.
Hız, sonradan eklenen bir özellik değil, baştan alınan kararların sonucudur. Görsellerin nasıl sıkıştırıldığı, yazı tiplerinin nasıl yüklendiği, gereksiz eklentilerden kaçınılması ve sunucu tercihi bu kararların başında gelir. Teklif veren firmaya, daha önce yaptığı sitelerin hız ölçümlerini nasıl takip ettiğini sorabilirsiniz.
Mobil uyum ve erişilebilirlik
Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan ulaşacaktır. Mobil uyum, masaüstü tasarımın küçültülmesi değil, küçük ekranda okunabilirlik, dokunma alanlarının yeterliliği ve formların kolay doldurulması gibi ayrıntılarla ilgilidir.
Erişilebilirlik ise sitenin görme, işitme ya da hareket kısıtı olan kişiler tarafından da kullanılabilmesidir. Yeterli renk kontrastı, görsellere açıklayıcı alternatif metin, klavyeyle gezinilebilen menüler ve anlamlı başlık yapısı bunun temel unsurlarıdır. Bu ayrıntılar aynı zamanda sitenin genel kullanılabilirliğini ve arama motorlarının içeriği anlamasını da iyileştirir.
Güvenlik, SSL ve yedekleme
Günümüzde SSL sertifikası (adres çubuğundaki kilit simgesi) her site için temel bir gerekliliktir. Bunun ötesinde, kullanılan yazılımın ve eklentilerin düzenli güncellenmesi, yönetim paneline güçlü erişim kuralları ve düzenli yedekleme sorulması gereken konulardır.
Yedekleme konusunda yalnızca "yedek alınıyor mu" diye sormak yetmez. Yedeğin ne sıklıkla alındığını, nerede saklandığını ve bir sorun anında siteyi geri yüklemenin nasıl yapıldığını da öğrenin.
Aranabilirlik: SEO baştan nasıl kurulur
Arama motoru optimizasyonu (SEO), site yayına girdikten sonra eklenen bir hizmet olarak düşünülür. Oysa SEO'nun önemli bir kısmı sitenin yapısıyla birlikte kurulur ve sonradan düzeltmek daha zahmetlidir.
Site yapım aşamasında dikkat edilmesi gereken başlıca SEO unsurları şunlardır:
- Her sayfanın tek ve net bir konusu olması
- Anlamlı ve kısa sayfa adresleri (URL)
- Her sayfa için özgün başlık ve açıklama etiketleri
- Düzenli bir başlık hiyerarşisi (H1, H2, H3)
- Site haritası ve arama motorlarına yönelik temel yapılandırma
- Yapılandırılmış veri (işletme bilgileri, makaleler, ürünler için)
- Eski bir siteden geçiliyorsa eski adreslerin yeni adreslere doğru yönlendirilmesi
Son madde özellikle önemlidir. Yıllardır yayında olan bir sitenin yerine yenisi kurulurken yönlendirmeler yapılmazsa, eski sayfaların arama motorlarındaki görünürlüğü kaybolabilir. SEO çalışmasının kapsamını SEO hizmetimiz sayfasında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Ölçüm: analitik ve dönüşüm takibi
Ölçülmeyen bir sitenin işe yarayıp yaramadığını bilmek mümkün değildir. Site yayına girmeden önce analitik aracının kurulması ve önemli eylemlerin (form gönderimi, telefon tıklaması, satın alma) dönüşüm olarak tanımlanması gerekir.
Ölçüm kurulumu, ileride reklam vermeye karar verdiğinizde de belirleyici olur. Reklam platformları, hangi tıklamanın talebe dönüştüğünü bildiklerinde bütçenizi daha verimli kullanabilir. Bu konuyu Google Ads reklam yönetimi yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.
Yasal gereklilikler: KVKK ve çerezler
Web siteniz bir iletişim formu, bülten kaydı ya da analitik araçları aracılığıyla ziyaretçilerden kişisel veri topluyorsa, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yükümlülükleriniz vardır. Bunların başında ziyaretçiyi hangi verinin, hangi amaçla işlendiği konusunda bilgilendiren aydınlatma metni gelir.
Çerezler için de ayrı bir düzenleme gerekir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yayımladığı Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber, sitenin çalışması için zorunlu olmayan çerezlerde kullanıcının aktif onayına dayanan bir yaklaşım önerir. Site yapım teklifinde aydınlatma metni ve çerez onay mekanizmasının kapsama dahil olup olmadığını sorun. Metinlerin içeriği için bir hukuk danışmanından görüş almanızı öneririz.
İçerik: sitenin asıl yükü
Web sitesi projelerinde en sık yaşanan gecikme, tasarım ya da yazılımdan değil içerikten kaynaklanır. Şablonlar hazırdır, ama sayfalara girecek metinler, ürün ve hizmet açıklamaları, ekip fotoğrafları ya da referans bilgileri henüz yoktur.
İçerik tarafında baştan netleştirmeniz gereken konular şunlardır:
- Metinleri kim yazacak: siz mi, ajans mı, ayrı bir metin yazarı mı?
- Görseller nereden gelecek: özel çekim mi, mevcut arşiv mi, lisanslı görsel mi?
- Metinler arama motorları için de düşünülerek mi yazılacak?
- İçeriklerin son onayını işletmede kim verecek?
İçerik sorumluluğu belirsiz kaldığında proje, tasarımı tamamlanmış ama boş sayfalarla bekleyen bir siteye dönüşebilir.
Proje süreci: hangi adımlardan geçilir
Sağlıklı bir web sitesi projesi genellikle şu adımlardan geçer. Teklif veren firmaya kendi sürecini sorduğunuzda bu adımların karşılığını duymanız, işin planlı yürüyeceğinin iyi bir işaretidir.
- Keşif: Amaç, hedef kitle, rakipler ve mevcut sitenin durumu konuşulur.
- Site haritası: Hangi sayfaların olacağı ve birbirine nasıl bağlanacağı belirlenir.
- Tasarım: Önce ana sayfa ve temel şablonlar tasarlanır, onaydan sonra diğer sayfalara geçilir.
- Geliştirme: Tasarım koda dönüştürülür, yönetim paneli ve entegrasyonlar kurulur.
- İçerik girişi: Metinler ve görseller sayfalara yerleştirilir.
- Test: Farklı cihaz ve tarayıcılarda, formlar, hız ve ölçüm kurulumu kontrol edilir.
- Yayın: Alan adı yönlendirilir, eski adresler yeni adreslere bağlanır, arama motorlarına site haritası bildirilir.
Her adımın sonunda sizden beklenen onayın ne olduğunu bilmek, projenin sizin tarafınızda tıkanmasını da önler.
Teklifleri karşılaştırırken sorulacak sorular
Web sitesi teklifleri farklı kapsamlarla hazırlandığından, yalnızca toplam tutarı karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. Teklifleri aynı zeminde değerlendirmek için şu soruları her firmaya sorun:
- Teklifte kaç sayfa ve hangi sayfa şablonları var?
- Tasarım özel mi hazırlanacak, hazır bir tema mı uyarlanacak?
- Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak?
- Yönetim paneli hangi içerikleri kapsıyor?
- Hız, mobil uyum ve erişilebilirlik için hangi hedefler alınıyor?
- Temel SEO yapılandırması ve yönlendirmeler kapsama dahil mi?
- Analitik ve dönüşüm takibi kuruluyor mu?
- KVKK aydınlatma metni ve çerez onayı için teknik altyapı sağlanıyor mu?
- Alan adı, barındırma ve kaynak kodun sahipliği nasıl düzenleniyor?
- Yayından sonra bakım, güncelleme ve destek nasıl sağlanıyor, ücretlendirmesi nasıl?
- Kaç revizyon hakkı var, ek talepler nasıl fiyatlanıyor?
Bu soruların yanıtları yazılı olarak teklifte yer almalıdır. Sözlü verilen sözler, projenin sonunda farklı hatırlanabilir.
Yayından sonra: bakım ve güncelleme
Bir web sitesi yayına girdiği gün tamamlanmış sayılmaz. Yazılım güncellemeleri, güvenlik yamaları, yedeklerin kontrolü, kırık bağlantıların düzeltilmesi ve içeriğin güncel tutulması süreklilik ister. Bakımı yapılmayan bir site zamanla yavaşlar, güvenlik açıkları oluşur ve arama görünürlüğü düşer.
Yayından sonraki dönem için şunları netleştirin: bakımı kim yapacak, acil bir sorunda kime ve nasıl ulaşacaksınız, düzenli olarak hangi raporları alacaksınız?
Site tek başına sonuç üretmez
İyi kurulmuş bir web sitesi, işletmenizin dijital tarafının merkezidir ama tek başına sonuç üretmez. Ziyaretçiyi siteye getiren reklam ve SEO çalışmaları, siteden gelen talebi karşılayan CRM ve bu adımları birbirine bağlayan ölçüm kurulumu birlikte çalıştığında anlam kazanır. Bu parçalar farklı ekiplerde olduğunda bir formdan gelen talebin hangi reklamdan geldiği gibi temel sorular yanıtsız kalabilir. CXDEM'de web sitesini reklam, SEO ve CRM ile aynı ekipte kurduğumuz için ölçüm ve veri akışı en baştan tasarımın parçası olur. Kapsamı web sitesi hizmetimiz sayfasında, ölçeğinize uygun yaklaşımı kurumsal şirketler ve startup ve girişimler sayfalarında, farklı kapsamları ise paketler sayfasında inceleyebilirsiniz.
Web sitesi kararınızı e-ticaret yönünde veriyorsanız, maliyet kalemlerini e-ticaret sitesi kurma maliyeti yazımızda, sosyal medya tarafındaki seçenekleri ise sosyal medya ajansı mı, freelancer mı yazımızda bulabilirsiniz.
Bu kontrol listesini kendi projeniz üzerinden birlikte değerlendirmek isterseniz teklif talebinizi iletin, kapsamı netleştirip size yazılı teklifimizle dönelim.
Sık sorulan sorular
Web sitesinin kaynak kodu kime ait olmalı?
Alan adı, içerik ve kaynak kodun kullanım haklarının kime ait olduğu sözleşmede açıkça yazılmalıdır. İş ilişkisi sona erdiğinde sitenin ve verilerin size hangi biçimde teslim edileceği de baştan belirlenmelidir.
Hazır tema mı, özel tasarım mı tercih etmeliyim?
Hız, marka kimliği ve ileride büyüme ihtiyacı belirleyicidir. Hazır temalar hızlı başlangıç sağlar, özel tasarım ise markaya ve ihtiyaca tam uyum sunar. İkisinin de yeri vardır; karar, sitenin üstleneceği göreve göre verilmelidir.
Siteyi kendim güncelleyebilir miyim?
Yönetim paneli varsa evet, ancak panelin hangi içerikleri kapsadığı teklif aşamasında sayfa sayfa netleştirilmelidir.
Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer?
Kapsama bağlıdır. Sayfa sayısı, özel geliştirme ihtiyacı ve entegrasyonlar süreyi etkiler. Pratikte süreyi en çok belirleyen kalem çoğu zaman metin ve görsel gibi içeriklerin hazırlanmasıdır.
